Debaty sejmoweVI Kadencja

Interpelacja w sprawie zapobiegania stopniowej eliminacji polskich firm z rynku niemieckiego

   Sytuacja działających w Niemczech polskich firm ulega systematycznemu pogorszeniu. Zmniejsza się ilość takich firm, ilość legalnie wysłanych tam polskich fachowców, wpływy z eksportu usług i ich opłacalność. W tym samym czasie wzrasta ilość niemieckich firm prowadzących działalność budowlaną w Polsce, a w porównaniu z warunkami działania polskich firm w Niemczech cieszą się one o wiele większymi swobodami.

   W roku 1997 niemieckie ministerstwo pracy w szczycie sezonu kontraktacyjnego zablokowało polskie kontrakty, co spowodowało utratę powiązań kooperacyjnych. Powołanie się na stanowisko Komisji Europejskiej UE było w tym przypadku bezzasadne - w rzeczywistości stronie niemieckiej chodzi o ochronę własnego rynku pracy, mimo że umowa międzyrządowa z 1990 r. zobowiązuje do udzielania zezwoleń na pracę na cały kontyngent, bez względu na sytuację na rynku pracy. W obliczu polskich rokowań o pełne członkostwo w Unii Europejskiej strona niemiecka złożyła w Brukseli zastrzeżenie, aby nawet po przyjęciu Polski do UE przesunąć prawo do swobody przepływu usług o 10 lat, aby nie zalać rynku niemieckiego tanią ˝siłą roboczą˝.

   Wzrasta ilość restrykcji i ograniczeń dla działalności polskich firm w Niemczech, z których żadne nie są stosowane wobec firm niemieckich w Polsce, np.:

   - pobierane są wysokie opłaty za wydawane zezwolenia na pracę (185 DM od osobomiesiąca),

   - dokonywana jest administracyjna kontrola partnera kontraktowego, ilości jego pracowników, stanu ubezpieczeń itp., co odstrasza partnerów od kooperacji z firmami polskimi,

   - dopuszczane są tylko kontrakty z pośredniczącymi firmami niemieckimi - z wyłączeniem bezpośrednich kontraktów z inwestorami,

   - nie uznawane są polskie uprawnienia budowlane oraz prawa jazdy,

   - częstotliwość kontroli dokonywanych przez kilka niezależnych instytucji oraz stosowanie kar i grzywien za najbardziej błahe ˝wykroczenia˝ zakłóca rytm pracy polskich przedsiębiorstw i powoduje napięcia wśród załóg pracowniczych.

   Mimo sygnałów pochodzących od firm, nie uporządkowano sytuacji w zakresie uzgodnień dotyczących nadrzędności prawa pracy Polski i Niemiec. W związku z tym polskim firmom narzucane są przez stronę niemiecką stawki wynagrodzenia na najwyższym poziomie, nie są uznawane przy tym niektóre komponenty płacowe (jak składka ZUS) oraz stosowany jest odmienny system gratyfikacji ˝urlopowo-trzynastkowych˝. Sytuacja ta ma istotny wpływ na sytuację finansową polskich firm na rynku niemieckim. Ponadto niezgodnie z bezlimitową umową z 23 sierpnia 1979 r., strona niemiecka blokuje dostawy towarowe Polski do Niemiec poprzez zniesienie swobody delegowania monterów. Między innymi poprzez zawężanie pojęcia obiektu eksportowego do skończonego technologicznie obiektu kompletnego zmusza do korzystania - przez delegowanie monterów - z odrębnego limitu przeznaczonego na realizację kontraktów o dzieło. Mimo precyzyjnego zapisu w umowie z 1973 r. (art. 10 ust. 2), polskie firmy zobowiązane są do płatnego członkostwa w kasach ubezpieczenia wypadkowego (BBG), a nie - zgodnie z zapisami umowy - do współpracy w zakresie zapobiegania wypadkom (bhp).

   W związku z powyższym zwracam się do pana premiera z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

   1. Co rząd zamierza uczynić, aby usankcjonować zasadę, że każdy delegowany pracownik jest pracownikiem podlegającym temu systemowi ubezpieczeniowemu, który wybrał sam wraz ze swoim pracodawcą?

   2. Jakie działania zmierza podjąć rząd, aby za monterów przebywających na delegacjach służbowych nie trzeba byłoby wnosić składki do kas ubezpieczeń urlopowych (tzw. ULAK) stanowiących 14,25% płacy brutto?

   3. Czy w związku z zamierzeniami strony niemieckiej, mającymi na celu odłożenie w czasie - wynikającego z ewentualnego przyjęcia Polski do UE - prawa swobodnego przepływu usług, władze polskie podjęły działania zmierzające do zaniechania tego rodzaju inicjatyw prowadzących w efekcie do eliminacji polskich przedsiębiorstw z rynku niemieckiego?

   4. Jakie działania zamierza podjąć rząd w celu zahamowania ilości restrykcji i ograniczeń, jakie stawia strona niemiecka działającym na jej terytorium polskim firmom?

   5. Jakie przedsięwzięcia przewiduje rząd dla wyeliminowania rozbieżności w stosowaniu przez strony odmiennych norm prawa pracy, ze szkodą dla polskich firm i ich pracowników?

   6. Co rząd zamierza zrobić, aby - mając na uwadze jednostronne kroki podejmowane przez administrację niemiecką ograniczające dostawy towarowe z Polski - przywrócić kooperacji gospodarczej należyty i równoprawny status?

   Poseł Józef Oleksy

   Warszawa, dnia 23 kwietnia 1998 r.